Ffrwydron a thân gwyllt – diogelwch

Mae tân gwyllt yn rhan draddodiadol o fwynhau dathliadau fel Noson Tân gwyllt neu’r Flwyddyn Newydd, ond maen nhw hefyd yn achosi cannoedd o ddamweiniau bob blwyddyn - mae’n rhaid cofio eu bod nhw’n ffrwydron peryglus. Y ffordd fwyaf diogel o fwynhau tân gwyllt yw mynd i achlysur sydd wedi’i drefnu’n broffesiynol.

Ar wefan Ymgyrch Diogelwch Tân Gwyllt y Llywodraeth (gwefan Saesneg) gallwch lawrlwytho taflenni a chanllawiau, gan gynnwys y Côd Diogelwch Tân Gwyllt, i bobl sy’n trefnu achlysuron tân gwyllt ar gyfer y cyhoedd, siopau sy’n gwerthu tân gwyllt ac ysgolion a’r cyfryngau.

Mae achlysuron tân gwyllt proffesiynol yn cael eu rheoleiddio gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch a’r Awdurdod Lleol. Os oes angen cyngor arnoch chi, ffoniwch y rhif uchod.

Mae 'Giving Your Own Firework Display' a 'Working Together' ar gael o wefan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ar gyfer pobl sy’n trefnu achlysuron lle bydd cwmni tân gwyllt proffesiynol yn tanio’r tân gwyllt.

Am ragor o gyngor ar ddiogelwch tân gwyllt, ewch i’r gwefannau canlynol (Saesneg):

Cofiwch fod ofn tân gwyllt ar eich anifeiliaid anwes - cadwch nhw yn y tŷ bob adeg.

Mae’n rhaid i siopau sy’n gwerthu tân gwyllt gofrestru gyda Safonau Masnachu Cyngor Rhondda Cynon Taf fydd yn ymchwilio i unrhyw broblemau â chynnyrch sydd ddim yn ddiogel.

Gweler hefyd y dudalen ar Storio Tân Gwyllt a Defnyddiau Ffrwydrol.

Dilynwch y Côd Tân Gwyllt

Os ydych chi’n prynu tân gwyllt, gwnewch yn siŵr eu bod nhw’n cydymffurfio â safon Brydeinig ‘BS 7114’ a’u bod wedi’u marcio’n glir ar gyfer eu defnyddio 'tu fewn’, ‘yn yr ardd’ neu mewn ‘arddangosfa'.

  • Cadwch dân gwyllt mewn bocs neu dun wedi’i selio
  • Defnyddiwch nhw un ar y tro, a rhowch y caead yn ôl ar y bocs yn syth
  • Peidiwch â chadw tân gwyllt yn eich poced
  • Darllenwch y cyfarwyddiadau’n ofalus gan ddefnyddio tortsh neu lamp – peidiwch â defnyddio golau fflam
  • Gwnewch yn siŵr eich bod yn cynnau tân gwyllt o bellter hyd braich gan ddefnyddio tapr neu daniwr tân gwyllt
  • Sefwch ddigon pell yn ôl a pheidiwch byth â mynd yn ôl at dân gwyllt ar ôl iddo gael ei gynnau; gallai ffrwydro yn eich wyneb.
  • Gwnewch yn siŵr fod pob plentyn sydd â thân gwyllt yn cael ei oruchwylio’n iawn.
  • Peidiwch byth â thaflu tân gwyllt.
  • Cadwch anifeiliaid yn y tŷ.
  • Byddwch yn ofalus gyda ffyn gwreichion (sbarclyrs), gwisgwch fenig i’w dal a’u rhoi mewn bwced o ddŵr yn syth ar ôl iddyn nhw orffen.
  • Er gwaethaf rhybuddion bob blwyddyn, mae Noson Tân Gwyllt yn dal i droi’n hunllef i ormod o lawer o deuluoedd. Mae tân gwyllt yn gallu bod yn hwyl a sbri, ond dim ond os bydd pawb yn dilyn y rheolau cywir ac yn cofio bod tân gwyllt yn gallu bod yn beryglus os byddwch yn ei ddefnyddio’n anghywir.

Cofiwch fod yn ofalus gyda choelcerthi hefyd. Fel arfer, mae’n well peidio â chael coelcerth yn y lle cyntaf. Ond os oes yn rhaid i chi gael un, gwnewch yn siŵr ei bod yn bell iawn o’ch tŷ ac unrhyw goed, cloddiau, ffensys a siediau.

Peidiwch byth â defnyddio hylif fflamadwy fel petrol neu baraffin i ddechrau’r goelcerth. Os ydych chi’n cael trafferth cynnau’r goelcerth, defnyddiwch flociau cynnau tân (firelighters) domestig. Byddwch yn hollol siŵr nad oes anifail (neu hyd yn oed blentyn ifanc) yn cuddio tu fewn i’r goelcerth.

Peidiwch â chynnau’r goelcerth tan ar ôl i chi orffen gyda’r tân gwyllt. Cadwch bawb bellter diogel wrth y goelcerth, a pheidiwch â gadael i unrhyw un daflu rhywbeth ati.

Mae dillad llac (fel tracwisg) yn gallu mynd ar dân yn hawdd iawn, felly peidiwch byth â’u gwisgo ar bwys unrhyw dân. Mae sgarffiau hir yn gallu bod yn beryglus hefyd.

Cofiwch mai ffrwydryn yw tân gwyllt – byddwch yn gall neu fe fyddwch yn brifo!

Os ydych chi’n trefnu arddangosfa tân gwyllt cyhoeddus, mae’n rhaid i chi ddweud wrthom ni, felly cysylltwch â Phrosiect Iechyd a Diogelwch a Bwydydd gan ddefnyddio’r manylion isod.

Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â ni:

Manylion Cyswllt

Uwchadran Iechyd a Diogelwch y Cyhoedd
Prosiect Iechyd a Diogelwch a Bwydydd

Ffôn: 01443 425777
Ffacs: 01443 425301
E-bost: food.healthandsafety@rhondda-cynon-taf.gov.uk