Rheoli llygredd – ansawdd aer

Carfan Rheoli Llygredd, rhan o Wasanaeth Iechyd a Diogelwch y Cyhoedd, sy’n gyfrifol am fonitro ansawdd aer Rhondda Cynon Taf. Mae’r Cyngor wedi bod wrthi’n monitro ansawdd aer ers y 1990au. Bob blwyddyn, byddan nhw’n llunio adroddiad i’w gyflwyno i Gynulliad Cenedlaethol Cymru sy’n rhoi gwybodaeth am y saith o lygryddion sy’n achosi pryder i’r awdurdodau lleol ac sydd wedi’u nodi yn y Strategaeth Ansawdd Aer Genedlaethol. Mae’r llygryddion yma’n bwysig oherwydd eu bod nhw’n gallu peri niwed i iechyd os bydd y canran ohonyn nhw yn yr aer (‘crynodiad’) yn mynd yn uwch na’r safonau yn y Strategaeth Ansawdd Aer Genedlaethol.

Dyma’r llygryddion sy’n destun pryder:

  • Gronynnau mân (PM10)
  • Nitrogen deuocsid (NO2)
  • Sylffwr deuocsid (SO2)
  • Carbon Monocsid (CO)
  • Plwm
  • Bensen
  • 1,3 biwtadïen

Yn gyffredinol, mae crynodiadau’r llygryddion yma’n ddigon pell tu fewn i’r safonau sy’n seiliedig ar iechyd. Ond, yn anffodus, mae tagfeydd traffig mewn ambell i ardal yn allyrru digon o Nitrogen Deuocsid i dorri’r safonau blynyddol yma a’r safonau 1 awr.

Mae’r Cyngor wedi cyhoeddi nifer o adroddiadau yn adolygu’r holl lygryddion sydd yn yr aer ac ansawdd yr aer ac adnabod mannau problematig a’u dadansoddi’n fanwl. O ganlyniad mae nifer o Ardaloedd Ansawdd Aer wedi cael eu hadnabod a sawl arall wedi cael eu dewis am archwiliad pellach. Mae Asesiad Diweddaru a Sgrinio 2012 yn dangos gwybodaeth ynglŷn â’r broses statudol, gan gynnwys gwybodaeth gefndirol ynghylch deddfu, a dehongliad o fonitro ac asesu’r ansawdd aer lleol. 

Asesiad Diweddaru a Sgrinio 2012  

Yn ddiweddar, mae’r Cyngor wedi cwblhau Asesiad ac Ymgynhoriad Diweddaru a Sgrinio 2012. Mae’r Asesiad wedi gwella dealltwriaeth y Cyngor ynglŷn ag achosion llygredd ac i ba raddau mae llygredd yn effeithio ar ardaloedd. Mae’r Asesiad hefyd yn cynnig awgrymiadau ynghylch sut i weithredu yn y dyfodol drwy barhau i gofnodi ansawdd aer lleol yn gyson.

Mae Asesiad Diweddaru a Sgrinio 2012 yn nodi tueddiadau ansawdd aer lleol ac yn cadarnhau bod gan rannau helaeth o Rondda Cynon Taf ansawdd aer sy’n is na’r Amcanion Ansawdd Aer delfrydol. Mae’r Asesiad yn dangos fod rhai ardaloedd yn Rhondda Cynon Taf yn dioddef o ansawdd aer gwael ac mae sawl ardal arall angen cael eu harchwilio ym mhellach gan yr Awdurdod Lleol.

Bydd ymgynghoriad cyhoeddus  Asesiad Diweddaru a Sgrinio 2012 yn cau ar 5ed Tachwedd 2012.

I wneud sylwadau ynglŷn â’r adroddiad ysgrifennwch at:

Ansawdd Aer
Rheoli Llygredd
Iechyd a Diogelwch y Cyhoedd
Tŷ Elai
Dinas Isaf – Dwyrain
Tonypandy
CF40 1NY

Neu anfonwch e-bost i’r cyfeiriadau ar waelod y dudalen.

Bydd sylwadau yn fater o gofnod cyhoeddus a bydden nhw’n cael eu cyhoeddi gydag enw’r esboniwr, heblaw eich bod chi’n gofyn fel arall.

Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer

Mae Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer yn cael eu dynodi yn sgil rhwymedigaeth gyfreithiol dan Adran 83(1) Deddf yr Amgylchedd 1995. Ar 1af o Dachwedd 2007, yn sgil torri lefel cyfartalog Amcan Ansawdd Air Cenedlaethol ar gyfer Nitrogen deuocsid, cyhoeddodd y Cyngor 13 o Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer:-

  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Canol Tref Aberdâr
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Canol tref Aberpennar
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Broadway
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Cilfynydd
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Cymer
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Glynrhedynog
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Llwynypia
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Mwyndy
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Nantgarw
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Nightingales Bush
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Canol Tref Pontypridd
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer coridor yr A473 Ton-teg – Pentre’r Eglwys – Llanilltud Faerdref
  • Ardal Rheoli Ansawdd Aer Tylorstown

Mae modd gweld y Gorchmynion yma trwy ddilyn y dolenni ar y dudalen yma. Bydd y Cyngor, ei bartneriaid a’r gymuned yn gweithio tuag at greu Cynlluniau Ansawdd Aer ar gyfer ardaloedd penodol. Bydd y Cynlluniau Gweithredu yma yn adnabod y ffyrdd mae modd lleihau’r lefel o Nitrogen Deuocsid wrth i’r Cyngor weithio tuag at gyrraedd ei amcanion ynghylch Ansawdd Aer. Mae angen i’r Cyngor gynnal Asesiad Pellach yn sgil cyhoeddi’r Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer yma. 

Monitro Ansawdd Aer

Mae’r Cyngor yn cynnal tair o orsafoedd monitro parhaol ar ochr y ffordd er mwyn deall effaith yr allyriadau yn yr ardaloedd sydd fwyaf tebygol o fod yn uwch na’r safonau sy’n seiliedig ar iechyd. Mae’r Cyngor hefyd yn cynnal rhwydwaith o diwbiau tryledu goddefol sy’n monitro lefelau Nitrogen deuocsid ym mhob cwr o Rondda Cynon Taf. Bydd y tiwbiau hyn yn lawrlwytho canlyniadau’r monitro yn uniongyrchol i Fforwm Ansawdd Aer Cymru|, ac yn cael eu hychwanegu at ddata awdurdodau lleol eraill Cymru.

Mae modd gweld yr wybodaeth yma, yn ogystal â sylwadau ar ansawdd aer y genedl (gan gynnwys statws llygredd y safleoedd sy’n cymryd rhan ar hyn o bryd) ar wefan Fforwm Ansawdd Aer Cymru|

Manylion Cyswllt

Carfan Rheoli Llygredd – Ffôn: 01443 452001
E-bost: LlygreddyrAmgylchedd@rhondda-cynon-taf.gov.uk|