Adeiladau sydd wedi'u rhestru

Mae adeiladau rhestredig yn werthfawr ac yn feidrol. Maent yn cyfoethogi cymeriad, ymddangosiad a hunaniaeth yr amgylchedd ac yn arwyddion pwysig i’n hatgoffa o’n hanes cymdeithasol.

Y Tai Crwn Pontypridd Round Houses
Y Tai Crwn, Pontypridd, Adeiladau rhestredig, gradd ii.

 

Caiff adeiladau, strwythurau a gwrthrychau o ddiddordeb pensaernïol neu hanesyddol arbennig eu rhestru gan Cadw drwy Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Yn Rhondda Cynon Taf mae bron i 360 o Adeiladau Rhestredig. Cânt eu rhestru am nifer o resymau, fel oed, teilyngdod pensaernïol, prinder, dull adeiladu, cysylltiadau enwog a gwerth grŵp.

Nid yw rhestru’n ceisio atal pob math o newid i adeilad yn y dyfodol. Parhau i ddefnyddio adeilad, mewn ffordd newydd o bosibl, yw’r ffordd hawsaf yn aml o sicrhau ei fod yn goroesi. Prif nod rhestru yw diogelu adeilad rhag cael ei ddymchwel neu ei newid mewn ffordd nad yw’n gydnaws â’i ffurf wreiddiol. Os dymunwch newid adeilad Rhestredig rhaid i chi gael Caniatâd Adeilad Rhestredig yn gyntaf.

Graddau Adeiladau Rhestredig

Dyfernir un o dair gradd i adeiladau rhestredig, sy’n dynodi eu priod bwysigrwydd:

  • Gradd I
  • Gradd II*
  • Gradd II.

Mae adeiladau rhestredig Gradd I a II* yn ffurfio cyfran fach (tua 6% yn genedlaethol) o’r holl adeiladau rhestredig. Maent yn arbennig o bwysig i dreftadaeth adeiledig y genedl fel adeiladau o ddiddordeb pensaernïol neu hanesyddol arbennig. Caiff gweddill yr adeiladau eu rhestru fel rhai gradd II ac maent yn cynrychioli rhan bwysig o’n treftadaeth adeiledig sy’n cael ei diogelu’n arbennig.

Gellir newid graddau pan gynhelir gwaith ailbrisio ar ôl difrod neu newid, neu wrth i fwy o dystiolaeth am ansawdd hanesyddol neu bensaernïol adeilad ddod i’r amlwg. Ond mae’r rheolaethau statudol ynghylch addasiadau yr un mor berthnasol i bob adeilad rhestredig waeth bynnag ei radd.

Bydd angen caniatâd y Cyngor arnoch i ddymchwel adeilad rhestredig neu i gynnal unrhyw waith addasu neu ymestyn a fyddai’n effeithio ar ei gymeriad fel adeilad o ddiddordeb pensaernïol neu hanesyddol. Mae’r angen am ganiatâd adeilad rhestredig yn wahanol i ganiatâd cynllunio ond mae’r broses ei hun yn eithaf tebyg.

Mae’n drosedd cyflawni gwaith ar adeilad rhestredig heb gael caniatâd rhestredig ymlaen llaw - hyd yn oed os nad oeddech yn ymwybodol bod yr adeilad yn un rhestredig. Gallai cyflawni gwaith heb awdurdod arwain at gosb drwy ddirwy neu ddedfryd o garchar a gall y Cyngor fynnu i chi adfer yr adeilad i’w gyflwr blaenorol.

Sut gallaf gael Caniatâd Adeilad Rhestredig?

Mae ffurflenni cais am Ganiatâd Adeilad Rhestredig ar gael drwy fynd i’r ddolen isod. Dylech gynnwys cymaint o wybodaeth â phosibl gyda’ch ffurflen gais – i gyfiawnhau’n arbennig yr hyn rydych am ei wneud a pha ddeunyddiau rydych yn bwriadu eu defnyddio. Os na rowch ddigon o wybodaeth gallai arwain at oedi.

Unwaith caiff manylion eich cais eu derbyn a’u cofrestru, cânt eu hysbysebu a gwahoddir sylwadau gan amrywiol gyrff lleol a chenedlaethol cyn penderfynu naill ai roi caniatâd neu ei wrthod. Yn gyffredinol dylech ganiatáu 8 wythnos ar gyfer hyn. Gallai rhai ceisiadau gymryd mwy o amser. Os caiff eich cais am Ganiatâd Adeilad Rhestredig ei wrthod neu ei ganiatáu ond gydag amodau, gallwch apelio at Yr Arolygiaeth Gynllunio Cymru|.

Adeilad rhestredig, gradd ii - Maenordy'r Meisgyn

Ar ben Caniatâd Adeilad Rhestredig, mae’n bosibl y bydd angen Caniatâd Cynllunio a Chymeradwyaeth Rheoliadau Adeiladu arnoch i addasu ac ymestyn Adeilad Rhestredig. Os felly, fe’ch cynghorir i gyflwyno’ch Cais Cynllunio ar yr un pryd â’ch cais am Ganiatâd Adeilad Rhestredig. Cofiwch, mae’n bosibl y bydd angen Caniatâd Adeilad Rhestredig ar gyfer addasiadau ac estyniadau, hyd yn oed os nad oes angen Caniatâd Cynllunio.

Gwybodaeth Bellach

Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am Adeiladau Rhestredig a’r broses gynllunio drwy fynd i’r Porth Cynllunio| a www.heritage.co.uk|.

Planning Portal Logo|

Cysylltwch â Ni

Rheoli Datblygu
Tŷ Sardis
Heol Sardis
Pontypridd
CF37 1DU

Mae’r swyddfa ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener rhwng 9:00am a 5:00pm

Ffôn : 01443 494700
Ffacs:: 01443 494718
Ebost: Planningservices@rhondda-cynon-taff.gov.uk|