Gyda’r Lwfans Tai Lleol, caiff budd-dal ei dalu i’r tenant fel arfer. Chaiff tenantiaid ddim dewis trefnu talu’u budd-dal i’w landlord. Ond, mewn amgylchiadau penodol, mae gennym ni hawl i benderfynu talu budd-dal i’r landlord.

Pryd caiff awdurdod lleol dalu’r budd-dal i’r landlord?

Fel arfer bydd yn rhaid i’r awdurdod lleol dalu’r budd-dal i’r landlord, os yw’r tenant wyth wythnos neu ragor ar ei hôl hi gyda’u rhent.

Mae gennym ni hawl i dalu’r budd-dal yn uniongyrchol i’r landlord os penderfynwn ni fod y tenant yn:

• debygol o gael anhawster i reoli’i faterion ariannol ei hun
• annhebygol o dalu’i rent

Yn ogystal â hyn, mae gennym ni hawl i benderfynu talu’r budd-dal i’r landlord os oedd y tenant wyth wythnos neu ragor ar ei hôl hi gyda’r rhent yn ystod ei hawliad budd-dal cyfredol.

Pwy sy’n cael gofyn i’r budd-dal gael ei dalu i’r landlord?

Mae hawl gan denantiaid, landlordiaid, teuluoedd tenantiaid, neu bersonau sy’n gweithredu ar ran y tenantiaid, i ddweud wrth yr awdurdod lleol eu bod yn cael anhawster i dalu’u rhent, neu’n debygol o gael anhawster. Yn ogystal â hyn mae’n bosibl i’r awdurdod lleol nodi, er enghraifft wrth ymweld â thenantiaid yn eu cartrefi, pa rai a allai gael anhawster i reoli’u harian. Mae hawl gan landlordiaid hefyd i gysylltu â’r awdurdod lleol, yn enwedig os yw’r tenant yn dechrau mynd ar ei hôl hi gyda’r rhent.

Pwy allai gael anhawster i dalu’r rhent?

Gallai pobl gael anhawster i dalu’r rhent am sawl rheswm. Dyma rai ohonyn nhw:

• problemau dyledion difrifol
• dedfryd Llys Sirol yn ddiweddar
• bod yn fethdalwr heb ei ryddhau
• methu agor cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu
• bod rhan o’u Cymhorthdal Incwm neu Lwfans Ceisio Gwaith yn cael ei dalu’n uniongyrchol i’r cwmni nwy, trydan neu ddŵr gan yr Adran Gwaith a Phensiynau
• bod yn derbyn cymorth Cefnogi Pobl
• bod yn derbyn cymorth gan elusen ddigartrefedd

Gallai pobl eraill gael anhawster i dalu’r rhent am un o’r rhesymau yma:

• bod ganddyn nhw anawsterau dysgu
• bod ganddyn nhw salwch sy’n eu rhwystro rhag dygymod o ddydd i ddydd
• methu darllen Cymraeg na Saesneg
• methu siarad Cymraeg na Saesneg
• bod yn gaeth i gyffuriau, alcohol neu gamblo
• bod yn ffoi oddi wrth drais yn y cartref
• bod yn gadael gofal
• bod wedi gadael carchar
• bod yn ddigartref

Efallai bod rhesymau eraill y gallai rhywun gael anawsterau. Os ydych chi eisiau rhagor o wybodaeth, gofynnwch i ni.

Pwy sy’n penderfynu os ydym ni’n cael talu i’r landlord?

Y ni sy’n penderfynu os ydym ni’n cael talu i’r landlord.

Ar adegau, mae’n bosibl y bydd staff Budd-daliadau Tai yn gwybod am bobl sy’n cael anhawster i reoli’u harian. Bydd hawl gan y staff i gymryd camau ar sail yr wybodaeth hon. Os ydych chi’n meddwl bod tenant yn cael anhawster i reoli’i arian, rydym ni’n eich argymell i annog y tenant i gysylltu â ni.

Rhaid i ni gael tystiolaeth sy’n dangos ei fod yn cael anhawster i reoli’i arian, ac y bydd yn llesol iddynt os talwn ni’n uniongyrchol i’r landlord. Gan amlaf, dylai’r dystiolaeth fod yn ysgrifenedig. Dyma rai o’r bobl sy’n cael cyflwyno tystiolaeth:

• y tenant
• ffrindiau neu deulu’r tenant
• y landlord
• grwpiau lles (gan gynnwys cynghorwyr ariannol)
• Gwasanaethau Cymdeithasol
• swyddogion prawf
• Canolfan Byd Gwaith
• Y Gwasanaeth Pensiwn
• elusennau/mudiadau digartrefedd
• timau Cefnogi Pobl
• gweinyddwyr cynlluniau blaendal rhent lleol/y cyngor, a swyddogion digartrefedd neu gyngor ar dai

Byddwn ni’n gweithio gyda’r tenant wrth wneud ein penderfyniad.

Gwneud penderfyniad

Unwaith y byddwn ni wedi casglu’r dystiolaeth, byddwn ni’n penderfynu mor fuan â phosibl os bydd hi’n briodol i dalu’r budd-dal yn uniongyrchol i’r landlord. Byddwn ni’n dal i dalu’r budd-dal wrth i ni wneud ein penderfyniad.

Byddwn ni’n ysgrifennu at y tenant ac esbonio’n penderfyniad. Byddwn ni’n ysgrifennu at y landlord hefyd.

Adolygiadau ac apeliadau

Os yw’r tenant neu’r landlord yn anghytuno â’n penderfyniad ni, mae ganddyn nhw hawl i ofyn i ni edrych ar y penderfyniad eto, ‘Adolygiad’ yw’r enw ar y broses yma. Fel arall, mae ganddyn nhw hawl i apelio yn erbyn y penderfyniad, gan roi rhesymau pam eu bod nhw’n meddwl fod y penderfyniad yn anghywir.

Cysylltu â Ni

Os ydych eisiau gwybod rhagor am y newidiadau a sut maen nhw’n effeithio arnoch chi, mae croeso i chi gysylltu â ni.

Budd-daliadau Tai
CBS Rhondda Cynon Taf
Tŷ Bronwydd
Y Porth
CF39 9DL

Ffôn: 01443 681081
E-bost: HousingBenefitEnquiries@rhondda-cynon-taff.gov.uk|