Ffyrdd a Phriffyrdd – llifogydd (cwteri a charthffosydd)

Mae cwteri’n elfen bwysig iawn o adeiladu ffyrdd. Mae ffyrdd newydd yn cynnwys systemau cwteri sydd wedi’u cynllunio i gael gwared ar ddŵr yn effeithiol o wyneb y ffordd er mwyn diogelu’r ffordd ar gyfer cerbydau a cherddwyr.

Weithiau, bydd gan ffyrdd hŷn gwteri llai soffistigedig, ond maen nhw i gyd wedi’u gwneud i symud y dŵr oddi ar wyneb y ffordd. Mae’n rhaid i ni lanhau a chynnal y cwteri yma er mwyn iddyn nhw allu gweithio’n iawn.

Weithiau, bydd problemau’n codi hyd yn oed pan fydd y cwteri’n lân ac wedi’u cynnal yn dda. Bydd ffyrdd yn llenwi â dŵr pan fydd mwy o ddŵr yn cyrraedd y ffordd nag y mae’r cwter yn gallu’i symud. Hyd yn oed pan fydd y cwteri mewn cyflwr da, gall glaw trwm iawn, ffordd sydd mewn ardal arbennig o isel, newidiadau ym mhatrymau rhedeg dŵr o gaeau cyfagos ac afonydd yn gorlifo arwain at lifogydd ar ffordd. Gall deunydd sy’n cael ei gario i mewn i’r cwteri hefyd eu blocio. Gall griliau a gratiau (e.e. ar garthffosydd) gael eu blocio’n gyflym pan fydd deunyddiau fel mwd ar y ffordd neu os bydd llawer o ddail yn cwympo. Os piben ddŵr sy’n gyfrifol am lifogydd ar ffordd, y cwmni dŵr fydd yn gyfrifol am atgyweirio’r difrod.

Proffil y ffordd sy’n cyfeirio’r dŵr at y cwteri. Mae pyllau’n dueddol o ddigwydd os oes pant yn y ffordd. Gall hyn gael ei gywiro lle bo angen drwy wneud gwaith adfer lleol ar wyneb y ffordd.

Mae’r nodiadau canlynol yn cynnig cymorth a manylion cyswllt ar gyfer gwahanol fathau o lifogydd:

Rhif ffôn Argyfwng ac Ôl-oriau y Cyngor yw 01443 425001.

Llifogydd o Garthffos Gyhoeddus

Y cwmni dŵr sydd yn berchen ar y rhwydwaith o garthffosydd dŵr brwnt a dŵr ar yr wyneb a’r cwmni sydd hefyd yn eu rheoli. Mae’r rhan fwyaf o garthffosydd cyhoeddus ar brif ffyrdd ac mae gan y Cyngor gopi o fapiau’r carthffosydd - mae modd eu gweld yn Swyddfeydd y Cyngor. I dynnu sylw at garthffos gyhoeddus sy’n gorlifo, ffoniwch Wasanaethau i Gwsmeriaid Kelda Water Services ar ran Dŵr Cymru ar 08000 853968

Llifogydd o Garthfosydd neu Gwteri Preifat

Os ydy’ch cwteri neu garthffosydd chi’n gorlifo, bydd yn rhaid i chi gael gafael ar gontractiwr cwteri i fynd i’r afael ag unrhyw rwystr. Edrychwch yn y "Yellow Pages" o dan "Drain and Pipe Cleaning". Os nad ydych chi’n siŵr os yw’r rhwystr mewn carthffos gyhoeddus neu breifat, fe ddylai’r cwmni dŵr allu dweud hyn wrthoch chi unwaith y byddan nhw wedi gweld y safle. Byddan nhw’n gofyn i chi ad-dalu cost unrhyw waith ar garthffosydd preifat.

Llifogydd o Briffordd Gyhoeddus

Cysylltwch â ni gan ddefnyddio’r manylion uchod i dynnu sylw at lifogydd ar briffordd gyhoeddus neu gwteri neu garthffosydd sydd wedi’u blocio.

Llifogydd o Brif Bibell Ddŵr

Dŵr Cymru yw’r cwmni cyflenwi dŵr lleol, rhif ffôn: 08000520130. Y cwmni dŵr sy’n gyfrifol am eu cyflenwad nhw o ddŵr hyd at y stopfalf, gan gynnwys y stopfalf ei hun.

Llifogydd o Bibell Gwasanaethau Dŵr neu Bibell Fewnol

Perchennog y tŷ neu’r landlord sy’n gyfrifol am hyn a byddai angen cymorth plwmwr i’w drwsio (edrychwch yn y "Yellow Pages" neu gyfeirlyfr tebyg).

Llifogydd o Brif Afon

Asiantaeth yr Amgylchedd sy’n gyfrifol am y prif afonydd, gallwch ei ffonio ar 0845 933 3111. Hefyd, mae’r Asiantaeth yn cynnal "Floodline", sef llinell 24 awr sy’n cynnig gwybodaeth, cyngor a rhybudd llifogydd: 0845 988 1188.

Llifogydd o Gwrs Dŵr heblaw am y Prif Afonydd

Perchennog Glannau’r Afon sy’n gyfrifol am gyrsiau dŵr, heblaw am y prif afonydd. Rydych chi’n berchennog glannau’r afon os yw’ch tir ar gwrs dŵr neu’n agos iawn ato. Mae dyletswydd ar berchnogion glannau’r afon i gadw unrhywbeth all rwystro’r llif oddi ar y cwrs dŵr. Gall y Cyngor roi rhybudd cyfreithiol i berchnogion glannau’r afon yn eu gorchymyn i glirio unrhyw rwystrau. Bydd rhai cyrsiau dŵr “strategol” y mae posibilrwydd uchel y bydd llifogydd mewn eiddo os byddan nhw’n blocio yn cael eu cynnal a’u cadw’n rheolaidd gan gontractiwr y Cyngor.

Darparu Bagiau Tywod i Amddiffyn rhag Llifogydd

Mae’r Cyngor yn darparu bagiau tywod i drigolion yr ardal mewn argyfyngau i’w helpu nhw i ddiogelu’u cartrefi rhag llifogydd. Fodd bynnag, mae’r Cyngor yn argymell bod trigolion sy’n gwybod bod eu cartrefi mewn perygl o ddioddef llifogydd e.e. am eu bod yn agos at gwrs dŵr, yn prynu bagiau tywod o gyflenwyr adeiladwyr er mwyn iddynt allu paratoi ar gyfer y llifogydd yn gynnar. Efallai na fydd modd i gontractiwr y Cyngor gyrraedd at bob cartref cyn i’r llifogydd ddigwydd.

Rhagor o wybodaeth

Ffôn: 01443 494700

E-bost: esgcustomerservices@rhondda-cynon-taff.gov.uk|

Rhif ffôn Argyfwng ac Ôl-oriau y Cyngor yw 01443 425001