view

Bydd y Cabinet yn trafod y Strategaeth Gyllideb Refeniw ar gyfer 2019/20 yr wythnos yma, gan gynnwys pennu Treth y Cyngor ar gyfer y flwyddyn i ddod. Bwriad y strategaeth yw pennu cynnydd Treth y Cyngor sydd ymhlith yr isaf yng Nghymru, gan amddiffyn gwasanaethau rheng flaen rhag toriadau, er gwaetha cyni parhaus.

Mae'r dull arfaethedig yn cynnwys dim toriadau wedi'u cynllunio sylweddol i wasanaethau a chyllid ychwanegol ar gyfer gwasanaethau Addysg a Chymdeithasol – yn ogystal â Rhaglen Gyfalaf gwerth £170miliwn er mwyn parhau i gyflawni blaenoriaethau allweddol yn ystod y tair blynedd nesaf.

Os yw'r Cabinet yn cymeradwyo'r strategaeth yma ar 14 Chwefror, bydd yn nodi'i gynlluniau yn dilyn ymgynghoriad â'r cyhoedd sylweddol a gafodd ei gynnal ym mis Tachwedd a Rhagfyr 2018. Yn ystod y cyfnod yma, cafodd 4,000 o ymatebion gan breswylwyr eu cyflwyno. Hyd yn hyn dyma'r achlysur ymgynghori ar y gyllideb mwyaf o'i fath ar gyfer y Cyngor.

Yn dilyn y cyfarfod ddydd Iau, bydd y Cabinet yn cynnig Strategaeth Gyllideb Refeniw ar gyfer 2019/20 sy'n cynnwys cynnydd o 3.6% yng nghyfraddau Treth y Cyngor. Ar sail yr arwyddion cychwynnol, bydd y cynnydd yma ymhlith yr isaf yng Nghymru ar gyfer 2019/20 a bydd yn osgoi'r cynnydd dau ddigid sy'n cael ei ystyried gan rai Awdurdodau Lleol.

Mae'r Rhaglen Gyfalaf, a fydd hefyd yn cael ei chyflwyno i'r Cabinet, yn cynrychioli rhaglen fuddsoddi uchelgeisiol gwerth dros £170miliwn ar gyfer y tair blynedd nesaf, hyd at 2021/22. Mae hyn yn cynnwys adeiladu ar y buddsoddiad sylweddol gwerth £90miliwn yn rhan o gynllun #buddsoddiadRhCT ers 2015/16.

Meddai'r Cynghorydd Andrew Morgan, Arweinydd Cyngor Rhondda Cynon Taf: "Bydd Cabinet yn ceisio cymeradwyo ei Strategaeth Gyllideb Refeniw ar gyfer 2019/20, cyn i'r cynigion gael eu hystyried gan y Cyngor Llawn ym mis Mawrth 2019. Yn ogystal â hynny, bydd y Cabinet hefyd yn ystyried cynigion mewn perthynas â Rhaglen Gyfalaf uchelgeisiol gwerth £170miliwn ar gyfer y tair blynedd nesaf. Bydd hyn yn golygu bod modd i'r Cyngor barhau i gyflawni'i ymrwymiadau a meysydd blaenoriaeth craidd.

"Bydd hyn yn ein galluogi ni i barhau â'r momentwm sydd wedi cael ei greu yn rhan o gynllun #buddsoddiadRhCT, o ran dod â chyllid sylweddol i wasanaethau sy'n flaenoriaeth. Mae hyn yn gwneud gwahaniaeth gweladwy i gymunedau ym mhob rhan o'r Fwrdeistref Sirol.

"Rydyn ni'n cynnig cynnydd cymedrol mewn Treth y Cyngor ac amddiffyn holl wasanaethau rheng flaen. Dyma sefyllfa sy'n cael ei wynebu gan sawl Awdurdod Lleol arall yng Nghymru mewn cyfnod o gyni yn y sector cyhoeddus. Mae modd i ni gyflawni hyn o ganlyniad i'n dull rhagweithiol ers cychwyn y cyfnod cyni, trwy ailfodelu gwasanaethau – a buddsoddi er mwyn diogelu ar gyfer y dyfodol a chyflawni arbedion effeithlonrwydd sylweddol, gan gynnwys lleihau costau uwch reolwyr blwyddyn ar ôl blwyddyn. Mae'r Cyngor hefyd yn ystyried arbedion pellach mewn perthynas ag uwch rheolwyr. Byddai hyn yn gweld costau'n lleihau dros £3.1miliwn blwyddyn ar ôl blwyddyn ers 2014.

"Fodd bynnag, mae ein gallu i gyflawni arbedion yn y modd yma'n lleihau. Wrth i gyni genedlaethol barhau, mae'n anochel mai cwtogi ar wasanaethau fydd yr unig opsiwn sydd ar gael i ni er mwyn darparu cyllideb gyfreithiol gytbwys yn y dyfodol.

"Fel arfer, mae ymgysylltu â'n preswylwyr wedi bod yn ddull pwysig yn y broses hon. Cafodd proses ymgynghori eang ei chynnal ym mis Tachwedd a Rhagfyr. Cafwyd cyfanswm o 4,000 o ymatebion. Mae hyn yn nifer sylweddol uwch na'r 1,500 o ymatebion a gafodd eu derbyn y llynedd. Dyma'r adborth mwyaf erioed ar gyfer ymgynghoriad mewn perthynas â'r gyllideb. Hoffwn i ddiolch i breswylwyr am roi o'u hamser i'n helpu ni i lywio'n cyllideb ar gyfer y flwyddyn i ddod.

"Mae'r cynnydd o 3.6% yng nghyfraddau Treth y Cyngor sydd wedi cael ei awgrymu yn debygol o gynrychioli cynnydd sydd ymhlith yr isaf yng Nghymru – mae arwyddion cychwynnol yn amcangyfrif bydd y cynnydd yn uwch na 6% ar gyfartaledd. Yn 2018/19, roedd RhCT wedi pennu'r cynnydd isaf mewn Treth y Cyngor yng Nghymru. Roedd hyn yn dilyn cynnydd isel cyson, gan gynnwys y cynyddiadau isaf yn hanes y Sir yn y ddwy flwyddyn ariannol flaenorol. Mae hyn yn dangos ein bod ni wedi ymrwymo i amddiffyn preswylwyr a chymunedau o effeithiau gwaethaf cyni.

"Rydyn ni, fel Cabinet, yn nodi bod preswylwyr yn wynebu'r un heriau ariannol â'r Cyngor yn ystod y cyfnod yma o gyni, a dyma pam rydyn ni'n benderfynol o gadw unrhyw gynnydd mewn Treth y Cyngor mor isel ag sy'n ymarferol posibl. Er mwyn cefnogi'r dull yma, rydyn ni wedi ceisio parhau i gyflawni mesurau effeithlonrwydd i amddiffyn gwasanaethau rheng flaen ac rydyn ni'n cynnig £6miliwn o arbedion pellach yn rhan o'r cynllun yma.

"Ar y cyd â hyn, mae'r Cabinet yn cynnig peidio â chynyddu costau ar gyfer parcio mewn canol trefi, costau caeau chwaraeon yn ystod yr haf a'r gaeaf, ac yn bwysicaf oll, prydau ysgol. Fyddwn ni ddim yn cynyddu prisoedd yn ein hatyniadau allweddol i ymwelwyr, er enghraifft Lido Cenedlaethol Cymru, Taith Pyllau Glo Cymru a'n sinemâu.

"Byddwn ni'n parhau i amddiffyn addysg trwy wario'n fwy na gwasanaethau eraill. Mae cynnydd ariannol gwerth £5.2miliwn wedi cael ei gynnig ar gyfer y flwyddyn nesaf, bydd yr arian yma'n cefnogi darparu addysg a thwf. Yn nhermau ariannol, mae ein hysgolion yn derbyn cynnydd o 3.5% a chynnydd o ddim ond 0.8% mewn cyllid grant gan y Llywodraeth. Mae hyn yn dangos pwysigrwydd addysg a chreu'r cyfleoedd gorau posibl ar gyfer ein pobl ifainc yn glir.

"Ar gyfartaledd, roedd preswylwyr a ddefnyddiodd yr efelychydd cyllideb ac arolygon yn rhan o'r ymarfer ymgynghori wedi 'pennu'u cyllideb eu hunain' gyda chynnydd yn Nhreth y Cyngor gwerth 4.54% ar gyfer 2019/20 i helpu gyda gwaith lleihau'r bwlch yn y gyllideb gwerth £5.9miliwn rydyn ni wedi'i wynebu eleni. Fodd bynnag, argymhellir cadw'r cynnydd i 3.6%.

"Mae hyn yn dangos bod cyfranogwyr wedi deall pam mae gofyn i ni gynyddu Treth y Cyngor. Roedd nifer o'r ymatebion wedi awgrymu y byddai'n well ganddyn nhw dalu rhagor er mwyn amddiffyn a gwella'n gwasanaethau hanfodol. Mae'r cynigion yma'n dangos ein bod ni wedi gwrando ar breswylwyr ac rydyn ni wedi cynnig cynnydd sy'n is na'r cyfartaledd sydd wedi'i awgrymu."

Yn rhan o gynigion y Rhaglen Gyfalaf, mae £13.1miliwn o gyllid ychwanegol wedi cael ei nodi ar gyfer meysydd blaenoriaeth allweddol, sydd tu hwnt i'r cyllidebau craidd arferol. Mae hyn yn cynnwys cyllid ar draws gwasanaethau pwysig o Wasanaethau'r Priffyrdd i Addysg, Gofal Preswyl, Parciau a Mannau Chwarae.

Dyma rai o'r buddsoddiadau sydd wedi cael eu cynnig:

  • Priffyrdd a Ffyrdd – £1.5miliwn
  • Strwythurau Priffyrdd – £1.5miliwn
  • Strwythurau Parciau – £1miliwn
  • Cynllun degoli’r A4119 – £1.5miliwn
  • Grant Eiddo Gwag – £1.5miliwn
  • Adeiladau Ysgol – £1.5miliwn
  • Gofal Ychwanegol – £1miliwn
  • Parciau – £900,000
  • Mannau chwarae – £500,000
  • Trac Athletau Brenin Siôr V – £500,000

Os yw'r Cabinet yn cymeradwyo'r cynigion yma mewn perthynas â'r gyllideb, bydd y Cyngor yn trafod y cynigion ddydd Mercher, 6 Mawrth 2019.

Wedi ei bostio ar Dydd Mercher 13th Chwefror 2019

Helpwch ni i wella - peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol neu ariannol, e.e. eich Rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd.