Welsh Mining experience - June 2018-16

Mae Mis Hanes Lleol a Chymunedol yn rhedeg trwy gydol mis Mai, ac mae gan Gyngor Rhondda Cynon Taf ddigon o bethau i drigolion gymryd rhan ynddyn nhw, neu gael gwybod rhagor am eu hanes lleol a theuluol.

Caiff trigolion ac ymwelwyr ymweld â Thaith Pyllau Glo Cymru ym Mharc Treftadaeth Cwm Rhondda a mynd ar Daith yr Aur Du. Cewch eich tywys o dan ddaear gan ein cyn-lowyr a chlywed hanes bywyd mwyngloddio yn y Cwm a ddarparodd bŵer i'r byd gyda'i Aur Du.

Hefyd yn rhan o Daith yr Aur Du yng Nghwmni Tywysydd yw Dram: Y Profiad Sinematig.  Mae'n brofiad rhith y bydd y teulu cyfan yn ei fwynhau – byddwch yn barod am ambell i beth annisgwyl ar y ffordd!

Caiff ymwelwyr i Daith Pyllau Glo Cymru hefyd fwynhau'r casgliadau amgueddfa AM DDIM sy'n dangos hanes mwyngloddio glo yn Ne Cymru a'r effaith y cafodd glo o Gwm Rhondda yn lleol ac yn fyd-eang – gan gynnwys ei gysylltiadau â'r Titanic.

Yn ogystal â bod yn llawn hanes a threftadaeth, mae Taith Pyllau Glo Cymru yn gartref i Gaffi Bracchi, The Chocolate House a Craft of Hearts, yn ogystal â man chwarae'r Parth Ynni – mae'n ddiwrnod gwych. Trefnwch eich taith 

Meddai'r Cynghorydd Ann Crimmings, Aelod o’r Cabinet ar faterion yr Amgylchedd, Hamdden, a Gwasanaethau Treftadaeth: "Mae Mis Hanes Lleol a Chymunedol yn gyfnod gwych i gael gwybod am eich hanes teuluol, yn ogystal â hanes eich ardal leol. Mae Taith Pyllau Glo Cymru yn lle gwych i ddechrau!

"Archwiliwch hanes mwyngloddio glo yn Ne Cymru a sut cafodd ein cymunedau lleol effaith byd-eang trwy fynd ar Daith yr Aur Du, fydd yn mynd â chi o dan ddaear fel bod modd i chi weld sut oedd bywyd yn y pyllau glo.

"Mae gan Rondda Cynon Taf hanes cyfoethog, ac mae nifer o bethau i bobl eu gweld a'u harchwilio. Ewch am dro o gwmpas Parc Coffa Ynysangharad a'r Ganolfan Ymwelwyr yn Lido Cenedlaethol Cymru, Lido Ponty Rhestredig Gradd II, neu am dro o gwmpas Parc Aberdâr Rhestredig Gradd II, sydd â llyn cychod a meini'r Orsedd sy'n coffáu'r Eisteddfod Genedlaethol fodern gyntaf a gafodd ei chynnal yng Nghymru."

Yn ogystal â'r pethau cyffrous sy'n digwydd yn Nhaith Pyllau Glo Cymru, caiff Gwasanaeth Treftadaeth Cyngor Rhondda Cynon Taf eich helpu chi i gael gwybod rhagor am eich hanes lleol neu hanes teuluol. Mae cyrsiau deg wythnos rheolaidd ar hanes lleol a hanes teuluol yn cael eu cynnal ledled y Fwrdeistref Sirol mewn amrywiaeth o leoliadau yn y gymuned. Cost y cyrsiau yw £30 y pen, sef £3 yr wythnos yn unig! Am ragor o wybodaeth am y cyrsiau sydd ar gael, lleoliadau a dyddiadau dechrau, e-bostiwch ein carfan brofiadol LLCreception@campwsgartholwg.org.uk fydd yn dod o hyd i rywbeth addas ar eich cyfer!

Mae gan y Cyngor nifer o adnoddau AM DDIM ar gael ar-lein www.rctcbc.gov.uk/llyfrgelloedd gan gynnwys ein gwefannau 'Archif Lluniau Digidol' ac 'Ein Gorffennol' sy'n rhoi cyfle i chi bori trwy luniau ac eitemau digidol lleol o'n casgliadau hanes lleol.

Mae gan bob llyfrgell yn RhCT fynediad am ddim i wefan 'Ancestry', sef gwefan hanes teuluol fwyaf y byd, lle mae modd i chi chwilio am gofnodion geni, data cyfrifiadau, ysgrifau coffa a llawer yn rhagor i ddechrau darganfod eich coeden deulu. Mae gan ein llyfrgelloedd yn Aberdâr, Pontypridd a Threorci adrannau Hanes Lleol ymroddedig â staff profiadol wrth law i gynnig cymorth a chyngor. Mae gan bob adran Hanes Lleol beiriannau darllen microffilm/microfiche, adnoddau sy'n ymwneud â hanes lleol a hanes teuluol gan gynnwys ffurflenni cyfrifiad, cofnodion claddu a phapurau newyddion lleol.

Meddai'r Cynghorydd Rhys Lewis, Aelod o’r Cabinet ar faterion Cymunedau Cadarn, Llesiant a Gwasanaethau Diwylliannol: "Mae ein llyfrgelloedd yn llefydd gwych i gael gwybod rhagor am eich hanes teuluol, gyda llyfrgelloedd yn Nhreorci, Aberdâr a Phontypridd sydd â llawer o wybodaeth a staff profiadol fel bod modd i chi ddechrau eich taith hanes teuluol. Mae gan bob un o'n llyfrgelloedd fynediad i'r we fel bod modd i chi wneud ymchwil a manteisio ar wasanaeth 'Ancestry', gwefan hanes teuluol fwyaf y byd, AM DDIM.

"Ewch i un o'n llyfrgelloedd y mis yma i gael gwybod rhagor am eich hanes, a chadwch lygad allan am achlysuron a gweithgareddau hanes teuluol am ddim ledled y Fwrdeistref Sirol ar gyfryngau cymdeithasol Rhondda Cynon Taf."

Er mwyn dathlu Mis Hanes Teuluol a Chymunedol, mae Cyngor Rhondda Cynon Taf yn ailddatblygu'r broses enwebu ar gyfer Placiau Glas i ddod â hi'n agosach at gymunedau. Mae Placiau Glas yn cael eu gosod mewn llefydd i goffáu cysylltiad rhwng y lleoliad hwnnw a pherson enwog, achlysur, neu hen adeilad ar y safle. Mae'r rhain yn gweithredu'n arwydd hanesyddol, a chaiff unrhyw un gyflwyno enwebiadau! Mae'r Cyngor yn creu tri phwyllgor newydd o unigolion a chynrychiolwyr grwpiau cymunedol ar gyfer ardaloedd Cwm Rhondda, Cwm Cynon a Thaf-elái i feirniadu enwebiadau placiau yn eu hardaloedd lleol. Ydych chi eisiau cymryd rhan? E-bostiwch GwasanaethTreftadaeth@rhondda-cynon-taf.gov.uk

Mae Cyngor Rhondda Cynon Taf wastad yn edrych am wirfoddolwyr brwdfrydig i ofalu am ein casgliadau hanesyddol yn Nhaith Pyllau Glo Cymru. Bydd hyn yn rhoi cyfle gwych i chi weithio'n agos gyda'r casgliad a gweld yr hyn sy'n digwydd tu ôl i'r llenni. Ymunwch â'n carfan hwyl, gyfeillgar a brwdfrydig ac enillwch brofiad gwerthfawr, arhoswch yn weithgar neu gwnewch ffrindiau newydd. Byddwn ni'n falch iawn o glywed gennych chi, beth bynnag yw'ch rheswm dros wirfoddoli! Am ragor o wybodaeth am gyfleoedd, e-bostiwch GwasanaethTreftadaeth@rhondda-cynon-taf.gov.uk

Wedi ei bostio ar Dydd Gwener 17th Mai 2019

Helpwch ni i wella - peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol neu ariannol, e.e. eich Rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd.