Llawanno tip

 Yn dilyn yr aflonyddwch a'r difrod diweddar a achoswyd gan Storm Dennis a'r glaw dwys dros y penwythnos, mae'r Cyngor am roi diweddariad i breswylwyr ynglŷn â'r tirlithriad ar Domen Llanwynno, Tylorstown.

Ers i'r symudiad cychwynnol ddigwydd, mae'r domen wedi cael ei monitro am 24 awr ac mae'r Cyngor wedi comisiynu ymgynghorwyr i gynnal arolygiadau manwl a fydd yn llywio'r cynllun gweithredu. 

Ymwelodd contractwyr profiadol â'r safle ddoe ac mae peiriannau a deunyddiau wedi'u defnyddio i ddechrau'r gwaith cyn gynted ag sy'n ymarferol bosibl.  Bydd y gwaith cychwynnol yn cael gwared â phrysgwydd a bydd gwaith yn cael ei wneud i ailgyfeirio dŵr i ffwrdd o wyneb cefn y tirlithriad. 

Parhaodd y Cyngor i fonitro'r tirlithriad drwy'r nos a thrwy'r bore, tra bod y rhybudd tywydd melyn yn dal ar waith.  Bydd hyn yn cael ei adolygu yr wythnos nesaf a bydd trefn fonitro ar waith ar gyfer holl domenni Rhondda Cynon Taf.

Mae tomenni segur yn cael eu rheoleiddio gan Ddeddf Mwyngloddiau a Chwareli (Tomenni) 1969 ac etifeddodd y Cyngor asedau hen Gyngor Canol Morgannwg ym 1996.    Mae rhai tomenni o dan reolaeth yr Awdurdod Glo (e.e. Tomen Blaen-cwm) a bydd ganddynt hefyd gyfundrefnau monitro tebyg.  Mae Tomenni'n cael eu categoreiddio ar ddull seiliedig ar risg rhwng A-D, gyd D yn peri'r risg uchaf.

Mae Tomen Llanwynno yn domen Categori D (3), gyda'r (3) yn nodi bod angen ei monitro bob 3 mis. Caiff hyn ei wneud ar ffurf arolwg cerdded yn erbyn cyfres o feini prawf. 

Yn dilyn Storm Dennis, mae'r Cyngor wedi comisiynu monitro annibynnol o'r holl Domenni Categori C a D yn y Fwrdeistref Sirol, a bydd hyn wedi'i gwblhau erbyn diwedd yr wythnos nesaf.

Mae peirianwyr hefyd wedi cynnal arolwg cerdded o Domen Ynys-hir ac wedi canfod, er bod llif dŵr ar draws yr wyneb wedi creu rhywfaint o ddifrod, does dim tystiolaeth i awgrymu bod unrhyw symud wedi digwydd.  Bydd y canfyddiadau hyn yn cael eu gwirio cyn bo hir gan beirianwyr annibynnol.

Yn y cyfamser, cwblhawyd archwiliad annibynnol o Domen yr Albion yng Nghilfynydd ddydd Mercher 19 Chwefror 2020, a chanfuwyd, er bod angen rhywfaint o fân waith adweithiol, bod y domen yn parhau i fod mewn cyflwr sefydlog.  Mae'r domen wedi bod yn rhan o gynllun dad-ddyfrio gwerth £3 miliwn gan y Cyngor dros y blynyddoedd diwethaf ac mae lefelau dŵr yn cael eu monitro'n barhaus gan systemau o bell.

Mae'r Cyngor hefyd yn effro i broblemau ar ochr y bryn i'r gorllewin o swyddfeydd y Cyngor yng Nghwm Clydach.  Mae Peirianwyr Annibynnol wrthi'n ymchwilio i'r mater hwn ac yn asesu'r risg bosibl.  

Wedi ei bostio ar Dydd Iau 20th Chwefror 2020

Helpwch ni i wella - peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol neu ariannol, e.e. eich Rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd.