Mae Carfan Safonau Masnach Cyngor Rhondda Cynon Taf wedi llwyddo i erlyn Louise Bunford, sy’n masnachu dan enw Farmersyard Pantry Farm Shop, o Top Yard, Fferm Tir-y-gelli, Ynys-y-bŵl, am wneud datganiadau anwir a chamarweiniol mewn perthynas â tharddiad y cig eidion roedd hi'n ei werthu ac aelodaeth o gynllun gwarant safonau fferm.

Mae hyn yn dilyn archwiliad cyffredinol gan Safonau Masnach yng Ngorffennaf 2019 a chwyn a ddaeth i law gan gwsmer mewn perthynas â honiadau’r busnes am darddiad cig ac wyau.   

Roedd y siop, sydd ar safle fferm, yn datgan mewn hysbysebion yn y papur newydd lleol, Clydach News Stream, bod y cig eidion sydd ar werth yn y siop yn tarddu o’u fferm eu hunain.  Fe ymddangosodd yr hysbysebion mewn dau rifyn gwahanol o’r papur newydd. 

Cafodd archwiliadau eu cynnal a chanfuwyd bod niferoedd mawr o gig eidion yn cael eu cyflenwi i’r siop yn rheolaidd o Castell Howell Foods Ltd a Welsh Bros Foods Ltd.  Canfuwyd hefyd nad oedd unrhyw wartheg bîff wedi cael eu symud o’r fferm ar y safle i’w cigyddio.  

Canfuwyd hefyd bod Siop Fferm Pantri Farmersyard yn hawlio aelodaeth, trwy ei dudalen Facebook busnes, o'r Cynllun Cig Eidion a Chig Oen Da Byw dan Sicrwydd Fferm (FAWL).

Mae ardystiad FAWL yn cynnwys diogelwch bwyd, iechyd a lles anifeiliaid, diogelu'r amgylchedd a gweithdrefnau trin cwynion. Mae aelodaeth o'r cynllun yn cynnwys asesiadau cychwynnol ac ailasesiadau parhaus.

Fe dderbyniodd Bunford nad oedd y siop yn aelod o gynllun FAWL a'i bod wedi methu â thynnu’r logo oddi ar ei hysbysebion, er gwaethaf cyngor a rhybudd ysgrifenedig gan garfan Safonau Masnach Cyngor Rhondda Cynon Taf.

Ar ôl pledio’n ddieuog o’r blaen, ymddangosodd Bunford yn ei hachos yn Llys Ynadon Merthyr Tudful ac fe’i cafwyd yn euog o ddwy drosedd mewn perthynas â’r datganiadau am darddiad y cig eidion (Rheoliadau Bwyd Cyffredinol 2004) ac un trosedd mewn perthynas â'r datganiad am FAWL (Rheoliadau Diogelu Defnyddwyr rhag Masnachu Annheg 2008).

Cafodd Louise Bunford orchymyn i dalu £1,892. Roedd hyn yn cynnwys dirwy o £180 am y datganiadau am darddiad y cig eidion a £180 am y datganiad am FAWL. Roedd hyn hefyd yn cynnwys cyfraniad at gostau o £1,500 a gordal dioddefwr o £32.

Meddai'r Cynghorydd Rhys Lewis, Aelod o Gabinet Cyngor Rhondda Cynon Taf ar faterion Cymunedau Cadarn, Llesiant a Gwasanaethau Diwylliannol, ar ôl yr erlyniad llys llwyddiannus: “Cyn iddyn nhw gymryd y camau gorfodi yma, ceisiodd ein swyddogion Safonau Masnach sicrhau cydymffurfiad drwy gynnig cyngor busnes ac yna rhoi rhybudd ysgrifenedig.

“Yn anffodus, yn yr achos yma, nid oedd yn bosibl sicrhau cydymffurfiad drwy’r dulliau hyn a doedd dim dewis arall gyda ni heblaw dod ag achos cyfreithiol yn eu herbyn.

“Roedd y datganiadau a wnaed nid yn unig yn niweidiol i ddefnyddwyr, ond hefyd i fasnachwyr gonest a’r Cynllun Cig Eidion a Chig Oen Gwarant Fferm Da Byw Cymru ei hun.  Mae busnesau'n treulio amser ac yn gwario arian ar adnoddau i gynnal aelodaeth FAWL, ac mae gan ein swyddogion Safonau Masnach rôl i sicrhau bod pawb yn cael chwarae teg. 

 “Mae gan ddefnyddwyr hefyd yr hawl i wybod bod yr eitemau maen nhw'n eu prynu yn cyd-fynd â'u disgrifiadau.”

Wedi ei bostio ar Dydd Llun 23rd Tachwedd 2020

Helpwch ni i wella - peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol neu ariannol, e.e. eich Rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd.