Ar 8 Hydref, yn rhan o Ddiwrnod Aer Glân, bydd ysgolion, ysbytai, gweithleoedd a chymunedau ledled Cymru a'r DU yn cynnal achlysuron i ysbrydoli pobl i gymryd camau syml i amddiffyn eu hiechyd, ac iechyd eu teuluoedd, rhag llygredd aer.

Fel sefydliad, mae Cyngor Rhondda Cynon Taf wedi ymrwymo i leihau ei ôl troed carbon ac wedi addo i fod yn garbon niwtral erbyn 2030. Dyma'r rheswm pam rydyn ni'n cefnogi Diwrnod Aer Glân ddydd Iau 8 Hydref, ac rydyn ni'n annog trigolion i ymuno â ni trwy adael eu ceir gartref, lle bo modd, a cherdded i'r ysgol, i'r siop leol a chrwydro ar droed yn yr awyr agored yn Rhondda Cynon Taf.

Mae'r Cyngor yn parhau i ddangos ei ymrwymiad at leihau ei ôl troed carbon. Bydd hefyd yn ystyried cyn bo hir sut i ddefnyddio ynni dros ben o safleoedd allweddol i greu cyfleusterau ynni gwynt a haul er mwyn meithrin economi gylchol werdd. Byddai amcangyfrif y gostyngiad o ran allbwn carbon y flwyddyn yn fwy na 25,700 tunnell.

Mae'r Cyngor hefyd wedi gwneud cynlluniau i leihau ei ddefnydd o gynnyrch plastig untro ledled safleoedd a redir gan y Cyngor ac ysgolion, ac mae'n parhau i annog caffael yn yr economi leol. Mae cynlluniau at y dyfodol yn cynnwys ystyried buddsoddi mewn cerbydau trydanol ar gyfer y Cyngor a sicrhau bod y copi drafft o'r Cynllun Datblygu Lleol yn ystyried ei effaith garbon. Yn ogystal â hynny, rhaid sicrhau ei fod yn cynnwys annog datblygwyr i ddefnyddio dyluniadau cynaliadwy a gosod pwyntiau trydanu.  Mae gan y Cyngor Gynllun Gweithredu Llygredd Aer ac mae'n cynnal nifer o newidiadau ledled y Fwrdeistref Sirol i wella ansawdd aer yn gyffredinol lle bo modd. Mae cynllun gweithredu bioamrywiaeth sydd â'r bwriad o sicrhau bod mannau agored yn cael eu defnyddio'n well i annog eu bywyd gwyllt i ffynnu.

Ansawdd aer gwael yw'r perygl amgylcheddol mwyaf i iechyd y cyhoedd yn y DU ac mae'n flaenoriaeth o ran iechyd y cyhoedd yng Nghymru. Mae modd i bawb gael effaith gadarnhaol ar ansawdd aer a hoffai'r Cyngor annog ei staff a thrigolion i ddeall yr hyn y mae modd ei wneud i leihau llygredd aer a chyfyngu ar ei effaith ar eu hiechyd ac iechyd pobl eraill.

Y newyddion da yw bod modd datrys ein hargyfwng llygredd aer. Mae camau syml y mae modd i ni i gyd eu cymryd i helpu i leihau'r llygredd rydyn ni'n ei allyrru. Dyma rywbeth sy'n dda i ni ac yn dda i'r blaned. Mae'r Cyngor yn gofyn i drigolion ystyried eu tasgau beunyddiol. Gwisgwch siwmper yn hytrach na thanio'r gwres, ailgylchu un eitem ychwanegol, ystyried gadael y car gartref, cyfyngu ar faint o amser rydych chi'n gyrru a diffodd yr injan wrth stopio, cerdded i'r ysgol neu ddefnyddio beic lle bo modd.

Yn ystod cyfyngiadau symud COVID-19, cafwyd aer mwy glân a gwelwyd newid mawr o ran ymddygiad llygredd isel. Gofynnir unwaith eto i drigolion barhau i weithio gartref ac aros yn lleol lle bo modd, a hynny'n rhan o'r cyfyngiadau lleol. Mae'n bosibl mai aer glân yw un canlyniad cadarnhaol y mae modd i ni i gyd ei fwynhau yn ystod y sefyllfa anodd yma, heb ei thebyg.  Gyda'n gilydd, mae modd i ni gyfrannu at ganlyniadau cadarnhaol y sefyllfa i greu normal newydd gydag aer glân trwy barhau i gyflawni'r newidiadau cadarnhaol ar ôl y pandemig a chadw'n iach – gweler rhagor o argymhellion yma www.cleanairday.org.uk

Meddai'r Hyrwyddwr Newid Hinsawdd ac Aelod o'r Cabinet ar faterion Cymunedau Cryfach, Lles a Gwasanaethau Diwylliannol, Y Cynghorydd Rhys Lewis: “Rydw i wrth fy modd bod y Cyngor yn cefnogi Diwrnod Aer Glân – dyma ddiwrnod gweithredu cenedlaethol i godi ymwybyddiaeth o beryglon aer gwenwynig a sut mae modd i ni i gyd gyfrannu at leihau llygredd. Rydw i'n credu ei bod hi mor bwysig gwybod am y niwed y mae llygredd yn ei achosi. Felly dyma annog pawb i ystyried yr hyn mae modd ei wneud i helpu i wella ansawdd aer a lleihau niwed llygredd. Rydyn ni'n lwcus i fyw yn un o rannau mwyaf prydferth y wlad – gadewch i ni ei chadw hi'n brydferth trwy weithio ar y cyd i ofalu am ein hamgylchedd.”

Mae 8 Hydref yn ddiwrnod cenedlaethol i weithredu a chodi ymwybyddiaeth fel bod modd i ni anadlu aer mwy glân.  Yn rhan o Ddiwrnod Aer Glân, caiff pob ysgol, ysbyty, gweithle ac ystad tai fanteisio ar gyngor arloesol, wedi'i gymeradwyo gan arbenigwyr ac academyddion iechyd, ar osgoi llygredd aer trefol a mynd i'r afael â fe.

Mae'r holl wybodaeth ar sut i gymryd rhan yn y Diwrnod Aer Glân ar gael ar y wefan Diwrnod Aer Glân www.cleanairday.org.uk.

Wedi ei bostio ar Dydd Iau 8th Hydref 2020

Helpwch ni i wella - peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol neu ariannol, e.e. eich Rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd.