Pentre 1 - Copy

Mewn partneriaeth â Chyfoeth Naturiol Cymru, bydd y Cyngor yn dechrau gwaith sylweddol i osod mewnfa/ceg newydd i'r cwlfert er mwyn lleihau'r perygl o lifogydd ym Mhentre – yn rhan o ymateb cynhwysfawr ehangach yn dilyn y llifogydd eleni.

Pentre oedd un o'r ardaloedd yn y Fwrdeistref Sirol a wynebodd yr effaith waethaf yn ystod Storm Dennis ym mis Chwefror 2020, ac fe gafodd y pentref gyfnodau o fflachlif pellach yn y misoedd a ddilynodd. Yn ystod mis Awst, rhoddodd Arweinydd y Cyngor y wybodaeth ddiweddaraf i drigolion am yr ymateb cynhwysfawr i'r llifogydd ym Mhentre – ac mae'r camau sydd wedi'u cymryd hyd yma wedi'u crynhoi isod. 

O ddydd Llun, 21 Medi, bydd gwaith yn dechrau i osod mewnfa/ceg newydd i'r cwlfert er mwyn lleihau'r perygl o lifogydd yn ardal Heol Pentre. Mae'r cynllun, sydd wedi'i ddatblygu gan y Cyngor a Chyfoeth Naturiol Cymru, yn cynnwys adeiladu cefnfur newydd a strwythurau sianeli o fewn y cwrs dŵr, er mwyn lleihau'r risg o rwystrau i'r cwlfert yn y dyfodol. Bydd hyn yn cael ei gyflawni o ganlyniad i fuddsoddiad o £300,000.

Bydd y cynllun hefyd yn sefydlu pwynt ffurfiol ar gyfer mynediad i'r sianel, fel bod modd gwneud gwaith cynnal a chadw yn haws. Bydd wyneb newydd yn cael ei osod ar y ffordd gyfagos, tra bydd system ddraenio eilaidd yn cael ei darparu. Bydd hwn yn gweithredu fel gorlif os bydd sbwriel yn dechrau cronni yn y fewnfa yn ystod cyfnodau o law trwm yn y dyfodol.

Bydd yr holl waith yn para tua 12 wythnos i gyd (yn ddibynnol ar y tywydd), ac mae'r gwaith wedi'i ariannu gan y Cyngor, Llywodraeth Cymru a Chyfoeth Naturiol Cymru. Bydd y gweithlu yn cadw at y canllawiau cadw pellter cymdeithasol diweddaraf.

Bydd mynediad ar gael i Heol Pentre bob amser ar gyfer cerddwyr a modurwyr, ond bydd gofyn i breswylwyr beidio â pharcio cerbydau ar hyd y lôn hyd at fewnfa'r cwlfert er mwyn caniatáu mynediad i’r gwaith i beiriannau trwm a chyflenwadau’r contractwr. Bydd angen cludo unedau concrid mawr i’r safle, a bydd hyn yn debygol o achosi rhywfaint o darfu yn yr ardal leol.

Meddai'r Cynghorydd Andrew Morgan, Arweinydd Cyngor Rhondda Cynon Taf: "Y mis diwethaf, rhoddais ddiweddariad cynnydd ar ymateb y bartneriaeth i'r llifogydd ym Mhentre drwy gydol 2020 – gan gadarnhau bod y Cyngor a Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo dros £600,000 ar gyfer y gwaith hyd yma, gydag elfennau o'r rheini wedi'u cwblhau, ar y gweill neu ar fin dechrau. Mae camau gwaith yn y dyfodol yn cael eu datblygu, a gallai'r rhain fod gwerth mwy na £3miliwn i £4miliwn.

"Rydyn ni wedi ymrwymo'n llwyr i ddatrys y llifogydd ym Mhentre fel un o flaenoriaethau mwyaf y Cyngor, gan weithio'n agos gyda phartneriaid Dŵr Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru a Llywodraeth Cymru. Mae nifer o gynlluniau eraill sy'n gysylltiedig â llifogydd eisoes wedi'u cwblhau mewn lleoliadau eraill ledled y Sir. Bydd rhagor o brosiectau yn cael eu cyflawni dros yr wythnosau a'r misoedd nesaf.

"Mae'r camau gweithredu hyd yma wedi cynnwys darparu cyfres o lwybrau ariannu ar gyfer agweddau pwysig o'n hymateb – gan gynnwys ymchwiliadau cynhwysfawr, clirio cwlferi presennol a chael gwared ar sbwriel, cymorth i breswylwyr, cymorth yn ystod digwyddiadau glaw dilynol a mesurau cydnerthu dros dro i baratoi ar gyfer tymor y gaeaf.

"Er bod llawer o weithgarwch wedi bod yn mynd rhagddo, rwy'n falch y bydd y gwaith mawr cyntaf ar y safle yn dechrau ar 21 Medi, yn rhan o ymateb cynhwysfawr ehangach. Bydd hyn yn gosod mewnfa newydd i'r cwlfert i leihau'r perygl o rwystrau – ac wedyn yn lleihau'r perygl o lifogydd yn ardal Heol Pentre. Bydd mynediad gwaith newydd hefyd yn sicrhau bod modd gwneud gwaith cynnal a chadw yn haws ar y fewnfa.

"Hoffwn i ddiolch i breswylwyr ymlaen llaw am eu hamynedd a'u cydweithrediad, gyda rhai agweddau ar y gwaith sydd ar y gweill yn debygol o achosi rhywfaint o darfu yn yr ardal leol – yn enwedig yn gysylltiedig â'r nwyddau angenrheidiol i'r safle. Fodd bynnag, bydd mynediad ar gael i gerddwyr a cherbydau bob amser, a does dim ffordd benodol yn cael ei chau ar gyfer y cynllun yma."

Ers y llifogydd ym Mhentre yn ystod mis Chwefror 2020, mae'r cynnydd a wnaed hyd yma (yn ogystal â chynllun y fewnfa sydd ar fin dechrau) wedi cynnwys:

  • Dros £600,000 wedi'i ymrwymo gan y Cyngor a Llywodraeth Cymru ar gyfer gwaith – gallai cynlluniau pellach sy'n cael eu datblygu fod gwerth mwy na £3miliwn i £4miliwn.
  • Mae'r Cyngor wedi penodi ymgynghorwyr, a hynny am gost o £12,000, i gynnal adroddiad Adran 19 ar ymchwiliad llifogydd mewn partneriaeth â Chyfoeth Naturiol Cymru a Dŵr Cymru. Mae disgwyl i'r adroddiad gael ei ddychwelyd ym mis Hydref/Tachwedd 2020.
  • Cafodd dros £200,000 ei wario ar glirio cwlferi o fewn priffyrdd a chyrsiau dŵr cyffredin. Roedd y gwaith yma'n cynnwys cael gwared ar fwy na 180 tunnell o wastraff a ddaeth i lawr o ochr y mynydd yn ystod Storm Dennis, gan lanio ar ben cwlfer ar dir Cyfoeth Naturiol Cymru.
  • Cafodd £50,000 arall ei wario ar gynnal archwiliadau, edrych ar Deledu Cylch Cyfyng a thrwsio rhywfaint ar system ddraenio'r priffyrdd yn ardal Pentre.
  • Cafodd £11,000 ei wario ar osod system orlifo lefel uchel rhwng system draenio priffyrdd y Cyngor a charthffos gorlif Dŵr Cymru, gan sicrhau bod y rhwydweithiau draenio cyfredol sydd ar waith yn Stryd Lewis yn fwy gwydn fyth.
  • Mae trafodaethau rhwng y Cyngor, grŵp cymunedol lleol a sefydliad elusennol wedi arwain at ariannu gatiau llifogydd i'r preswylwyr hynny a chafodd eu heffeithio gan Storm Dennis ym mis Chwefror.
  • Mae'r Cyngor wedi cyflogi ymgynghorwyr i ystyried cynllun amddiffyn eiddo cynhwysfawr yn ardal Pentre. Mae disgwyl i astudiaeth ddichonoldeb gwerth £10,000 gael ei dychwelyd ym mis Medi neu fis Hydref, a gall hyn arwain at fuddsoddiad ychwanegol sylweddol.
  • Mae cyfanswm o £120,000 wedi'i ymrwymo er mwyn bwrw ymlaen â dyluniadau ac astudiaethau dichonoldeb ar gyfer Cynllun Lliniaru Llifogydd mawr ym Mhentre, mewn partneriaeth â Dŵr Cymru a Chyfoeth Naturiol Cymru.
  • Mae mesurau gwydnwch dros dro yn cael eu llunio ar gyfer y gaeaf, sy'n cynnwys cais am gyllid o £50,000 i osod dau bwmp dros dro mawr, a bydd staff y Cyngor yn gyfrifol am roi'r rhain ar waith pryd bynnag y bydd rhagolygon tywydd garw.
  • Mae ymgynghorwyr wedi'u comisiynu i ddatblygu Achos Busnes Rhaglen gwerth £30,000 yn Ardal y Rhondda Uchaf, gyda'r bwriad o nodi opsiynau tymor byr, tymor canolig a hirdymor o ran lliniaru risg o lifogydd oherwydd glaw.
Wedi ei bostio ar Dydd Mawrth 15th Medi 2020

Helpwch ni i wella - peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol neu ariannol, e.e. eich Rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd.