Un o brif swyddogaethau’r system gynllunio yw rheoli datblygu a defnyddio tir, er mwyn diogelu ein hamgylchedd.

Weithiau, fe fydd datblygiad newydd yn digwydd, neu efallai fod defnydd tir yn newid, heb fod caniatâd cynllunio wedi’i roi yn gyntaf. Mae’n bosibl weithiau y bydd datblygiad yn cael ei weithredu mewn ffordd nad yw’n cydymffurfio â’r cynlluniau neu’r amodau sy wedi’u cymeradwyo. Mae modd i ni sicrhau, yn y fath amgylchiadau, ein bod ni’n unioni’r sefyllfa. Mae hawl gyda chi i wneud addasiadau neu newidiadau bach i’ch cartref heb yr angen i gyflwyno cais am ganiatâd cynllunio. Mae taflenni ar gael i esbonio’r broses hon.

Ydych chi’n ystyried gwneud gwaith ar eich eiddo? Os felly, cysylltwch â ni ymlaen llaw i gael cyngor diduedd.

Sut mae gwneud cwyn?

Os ydych chi’n wynebu problem, bydden ni’n ddiolchgar pe baech chi’n dod aton ni am gyngor. Croeso i chi ddod i’n gweld, ein ffonio, anfon e-bost, neu ysgrifennu. Beth yw union natur eich pryderon? Rhowch gymaint o fanylion i ni ag y gallwch chi. Dyma’r math o fanylion sydd angen arnon ni:

  • Union leoliad y safle
  • Beth sydd wedi digwydd ar y tir, a phryd y dechreuodd hyn
  • Enwau a chyfeiriadau unrhyw bersonau sy’n ymwneud â’r mater
  • Union natur eich pryderon (er enghraifft, nodyn sy’n rhoi syniad o unrhyw ddrwg sy’n cael ei achosi)

Byddwn ni’n trin eich cwyn yn gyfrinachol, heb ddatgelu eich enw wrth neb.

Os bydd angen cymryd camau pellach, bydd cael eich cymorth a’ch cefnogaeth chi i helpu ategu ein hachos yn bwysig iawn. Ond mae hyn yn hollol wirfoddol, cofiwch: nid oes gorfodaeth arnoch chi.

Beth fydd yn digwydd i’m cwyn?

A chithau wedi gwneud eich cwyn, byddwch chi’n derbyn ein llythyr cydnabod o fewn pum niwrnod gwaith. Bydd y llythyr yma’n cadarnhau enw’r Swyddog sy’n ymdrin â’r gŵyn, a manylion cysylltu’r Swyddog. Bydd y llythyr yn nodi pa flaenoriaeth rydyn ni am ei rhoi i’r achos hefyd.

Byddwn ni’n rhoi’r union un sylw i bob cwyn sy’n dod i law. Cofiwch fod llawer o wahanol gwynion yn ein cyrraedd ni yma ar yr un pryd. Rhaid i ni weld pa mor ddifrifol yw pob achos unigol, a rhoi’r flaenoriaeth briodol iddo.

  • Uchel Sefyllfa sy’n achosi niwed difrifol i amodau byw neu i’r amgylchedd (ymweliad safle o fewn dau ddiwrnod gwaith)
  • Canolig Sefyllfa sydd ag effaith eang ar y gymdogaeth leol a’r tu hwnt (ymweliad safle o fewn saith niwrnod gwaith)
  • Isel Sefyllfa nad yw’n achosi niwed ar unwaith (ymweliad safle o fewn 15 niwrnod gwaith)

Beth fyddwn ni’n ei wneud ?

Byddwn ni’n cynnal archwiliad, ac yn casglu cymaint o wybodaeth ag y bo modd er mwyn canfod y ffeithiau.

Os nodwn ni broblem, dyma’r dewisiadau sy gyda ni:

  • Byddwn ni’n ceisio cynnal trafodaeth gyda’r perchennog neu’r meddiannydd er mwyn ceisio datrys y broblem mewn ffordd anffurfiol.
  • Os teimlwn ei bod yn debyg y caiff caniatâd cynllunio’i roi, mae’n bosibl y byddwn ni’n gofyn i’r perchennog neu’r meddiannydd gyflwyno cais cynllunio.
  • Os mân broblem neu un dechnegol yw hi, mae’n bosibl y byddwn ni’n penderfynu peidio â chymryd camau pellach.
  • Os yw’r broblem mor ddifrifol nes bod cynnal trafodaeth wedi methu, neu’i fod yn amhriodol, mae’n bosibl y byddwn ni’n cymryd camau ffurfiol.

Byddwn ni’n rhoi gwybod i chi beth yw ein penderfyniad, a beth yw’r rhesymau amdano.

DALIER SYLW: Fyddwn ni ddim yn goddef torri rheoli cynllunio. Byddwn ni’n arfer ein hawl i gymryd camau gorfodi os byddwn ni’n ystyried y byddai hynny’n briodol.

Os na chymerwn gamau pellach

Dydy torri rheolau cynllunio ddim yn dramgwydd troseddol gan amlaf. Gan hynny, os bod achos o dorri rheolaeth gynllunio dydy hynny ddim, ynddo’i hun, yn rheswm i gymryd camau gorfodi. Os oes rhywun wedi torri rheoli cynllunio, bydd angen rhesymau cynllunio cadarn i gymryd camau gorfodi.

Dyma’r rhesymau y byddwn ni’n peidio â chymryd camau weithiau:

  • Os digwyddodd yr achos o dorri rheolaeth gynllunio dros bedair blynedd yn ôl drwy waith datblygiad gweithredol neu waith newid defnydd unrhyw adeilad i’w ddefnyddio fel anedd-dŷ unigol, neu ddeng mlynedd yn ôl drwy newidiadau defnydd eraill neu drwy achosion eraill o dorri rheolaeth gynllunio.
  • Nid yw’n ‘addas’ i ymdrin â’r achos o dorri rheolaeth gynllunio drwy ddulliau ffurfiol. Er enghraifft, fyddai ddim diben i gamau gweithredu maith a chostus mewn perthynas â heulfan oedd mymryn yn groes i amodau’r datblygiad, os yw cais i gadw’r fath adeilad yn debyg o dderbyn caniatâd cynllunio.

DALIER SYLW: Os na fyddwch chi’n cael y caniatâd cynllunio perthnasol, byddwch chi’n wynebu nifer o broblemau. Bydd anhawster arall yn codi os ceisiwch chi werthu eich eiddo ar ôl i chi wneud gwaith heb ganiatâd cynllunio.

Os cymerwn ni gamau ffurfiol

Ystyr ‘camau ffurfiol’ yw cyflwyno hysbysiad cyfreithiol i’r perchennog neu’r meddiannydd, ac unrhyw bersonau eraill sydd â buddiant yn y tir. Bydd yr Hysbysiad yn datgan yn glir beth yw’r achos o dorri rheolau, beth y mae’n rhaid ei wneud er mwyn unioni’r mater, a faint o amser sydd ar gyfer gwneud hyn.

Dyma’r camau gweithredu mae hawl gyda ni’u cymryd:

  • Cyflwyno Hysbysiad Gorfodi i unioni datblygiad sy heb awdurdod
  • Cyflwyno Hysbysiad Torri Amod i unioni torri amod ar ganiatâd cynllunio.
  • Cyflwyno Hysbysiad Adran 215 i unioni tir neu adeiladau anhaclus. Os ydy’r hysbysiad yn cael ei anwybyddu, mae hawl gyda ni erlyn neu i gymryd camau uniongyrchol.

DALIER SYLW: Os oes Hysbysiad ffurfiol yn cael ei gyflwyno, mae’n cael ei gofrestru fel pridiant ar y tir.

Faint o amser fydd gorfodi yn ei gymryd?

Does dim amserlen benodol ar gyfer ymchwilio i achos o dor-rheolaeth cynllunio. Rhaid dilyn gweithdrefnau statudol. Gan hynny, bydd yr amser sy’n angenrheidiol i ymchwilio i gŵyn yn amrywio o achos i achos.

Beth na fyddwn ni’n ymdrin ag ef

Dyma enghreifftiau o’r materion na fydd yr Is-adran Gorfodi yn ymdrin â nhw:

  • Materion sy'n ymwneud yn unig â sŵn, arogleuon, a llwch, a ffurfiau eraill ar lygredd amgylcheddol, os nad ydyn nhw’n golygu torri rheoli cynllunio.
  • Rhwystrau ar unrhyw ffordd neu hawl tramwy
  • Problemau parcio ar y stryd
  • Anghydfodau Deddf Waliau Cydrannol ac ati.
  • Materion sy’n ymwneud â hawliau mynediad preifat, anghydfodau rhwng cymdogion, ac anghydfodau ffiniau. Materion i’r gyfraith sifil yw’r rhain ac fe ddylech chi geisio am gyngor gan gyfreithiwr.
  • Materion sy’n ymwneud â’r cyfyngiadau sy’n cael eu gosod ar eiddo gan gyfamod. Fel gyda’r uchod, materion i’r gyfraith sifil yw’r rhain ac fe ddylech chi geisio am gyngor gan gyfreithiwr.

Dydy hon ddim yn rhestr derfynol. Ydych chi angen rhagor o gyngor ac arweiniad? Croeso i chi gysylltu â ni.

Sut i gysylltu â ni

Ydych chi o’r farn bod achos o dorri rheolaeth gynllunio wedi digwydd? Dylech gysylltu â'r Garfan Gorfodi.

Carfan Gorfodi

Is-adran Gorfodi Rheoli Datblygu,

Tŷ Sardis
Sardis Road
Pontypridd
CF37 1DU

Ffôn: 01443 425004

Helpwch ni i wella - peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol neu ariannol, e.e. eich Rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd.