Mae'r ffordd rydyn ni i gyd yn cofrestru i fwrw pleidlais wedi newid

Fe newidiodd y system gofrestru ym mis Mehefin 2014. Enw'r system newydd yw Cofrestru Etholwyr Unigol (‘IER’) a dyma'r newid mwyaf i'r system cofrestru etholwyr mewn 100 mlynedd.

Bydd y rhan fwyaf o bobl sydd wedi'u cofrestru eisoes yn cael eu trosglwyddo'n awtomatig i'r gofrestr newydd. Serch hynny, bydd angen i rai pobl ailgofrestru yn Rhondda Cynon Taf. Mae hefyd bobl yn yr ardal sydd ddim wedi'u cofrestru i fwrw pleidlais o gwbl, ac sydd angen cofrestru er mwyn rhoi'u barn mewn etholiadau.

Os dydych chi ddim wedi cofrestru eisoes, fe gewch chi wneud hynny o dan y system newydd ar wefan y llywodraeth www.gov.uk/gwybodaethamgofrestru.

Pam ddylwn i gofrestru?

Mae llwyddo i gael morgais yn un o'r rhesymau dros fod ar y Gofrestr Etholwyr. Mae cael yr hawl i bleidleisio yn rheswm arall.

Mae i Gyngor y Fwrdeistref Sirol 75 o gynghorwyr sy’n cynrychioli 52 o etholaethau. Bydd etholiad o’r cyngor llawn bob pedair blynedd.

  • Os dydych chi ddim wedi'ch cofrestru, fyddwch chi ddim yn cael pleidleisio mewn Etholiadau.
  • Mae'n ofynnol o dan y gyfraith i chi gofrestru – mae dirwy o hyd at £1,000 os dydych chi ddim yn gwneud hynny.  Mae llawer o'r cwmnïau cerdyn credyd mawr yn cadarnhau'ch cyfeiriad chi yn ôl y Gofrestr Etholwyr. Os dydych chi ddim yn cofrestru, mae'n bosibl y byddwch chi'n cael eich gwrthod ar gyfer benthyciad, cytundeb ffôn symudol, morgais, cyfrif banc ac ati.
  • Dyma'ch cyfle chi i ddweud eich dweud ynglŷn â sut mae'r Cyngor yn cael ei weithredu. Mae'ch pleidlais chi'n cyfrif – defnyddiwch eich hawl i bleidleisio

Pwy sy'n cael cofrestru?

Mae hawl gan ddinasyddion Prydain, dinasyddion gwledydd eraill y Gymanwlad, dinasyddion Gweriniaeth Iwerddon a dinasyddion gwledydd yr Undeb Ewropeaidd sy'n preswylio yn y Deyrnas Unedig, i gael eu cynnwys ar y gofrestr newydd.

Bydd dinasyddion Prydain, dinasyddion gwledydd y Gymanwlad a dinasyddion Gweriniaeth Iwerddon yn cael eu cofrestru'n awtomatig ar gyfer Etholiadau Lleol, Senedd San Steffan, y Cynulliad ac Etholiadau Senedd Ewrop.

Dydy dinasyddion gwledydd yr Undeb Ewropeaidd DDIM yn cael pleidleisio mewn Etholiadau Seneddol.

Bydd hi'n rhy hwyr i gwyno ar ddiwrnod yr etholiad os dydych chi ddim yn cael pleidleisio. Gofalwch eich bod chi'n gweithredu eich hawl i roi'ch barn trwy ofalu bod eich enw chi ar y gofrestr.

Cofiwch, os dydych chi ddim ar y Gofrestr Etholwyr, fyddwch chi ddim yn cael pleidleisio mewn unrhyw Etholiad.

Am ragor o wybodaeth ynglŷn â phleidleisio, a sut i gofrestru i bleidleisio, ewch i'r dudalen: Etholiadau – pleidleisio.

 

Beth yw Cofrestru Etholwyr Unigol, a sut rydw i'n cofrestru?

Beth sydd wedi newid?

  • Erbyn hyn, mae modd i chi gofrestru ar-lein yn www.gov.uk/cofrestru-i-bleidleisio neu drwy ffonio 01443 490100
  • Mae pawb yn gyfrifol am gofrestru ei hun. O dan yr hen system, byddai 'penteulu' pob cartref yn cofrestru pawb oedd yn byw yn y cyfeiriad yna.
  • Mae angen i chi ddarparu rhai manylion i gofrestru – gan gynnwys eich Rhif Yswiriant Gwladol a'ch dyddiad geni. Mae hyn yn gwneud y gofrestr etholwyr yn fwy diogel. 

Os ydych chi'n cofrestru ar-lein neu dros y ffôn, sicrhewch fod y manylion hyn wrth law.

Sut rydw i'n cofrestru o dan y system newydd a pha wybodaeth mae ei hangen arna i?

  1. Ewch i www.gov.uk/cofrestru-i-bleidleisio
  2. Rhowch eich enw, cyfeiriad, dyddiad geni ac ychydig o fanylion eraill. Byddwch chi angen eich Rhif Yswiriant Gwladol hefyd. Bydd modd i chi ddod o hyd i'r rhif yma ar eich Cerdyn Yswiriant Gwladol neu ar waith papur swyddogol, megis cyfloglenni neu lythyron mewn perthynas â budd-daliadau a chredydau treth
  3. Byddwch chi'n derbyn cadarnhad eich bod chi wedi cofrestru

Fydd angen i mi wneud unrhyw beth?

  •  Bydd llythyr yn eich cyrraedd chi ym mis Gorffennaf 2014
  • Mae'r rhan fwyaf o bobl sydd wedi'u cofrestru eisoes, wedi cael eu cofrestru'n awtomatig o dan y system newydd. Fydd dim angen i'r rhai hynny wneud unrhyw beth. Serch hynny, bydd angen i rai pobl gymryd camau i ymuno â'r gofrestr newydd.  Rydyn ni'n ysgrifennu at bobl i roi gwybod a fyddan nhw angen gweithredu.
  •  Ymatebwch i'r llythyr, os byddwn ni'n gofyn i chi wneud hynny
  • Bydd y llythyr yn nodi a ydych chi ar y gofrestr newydd neu a oes angen i chi weithredu,  a beth ddylech chi'i wneud.

Y Gofrestr Etholwyr

Mae cofrestri yn cael eu rheoli yn lleol gan Swyddogion Cofrestru Etholwyr. Gan ddefnyddio gwybodaeth gan y cyhoedd, mae swyddogion cofrestru yn cadw dwy gofrestr – y Gofrestr Etholwyr a'r Gofrestr Agored (neu'r gofrestr olygedig neu'r gofrestr wedi'i golygu).

Mae'r gofrestr etholwyr yn rhestru enwau a chyfeiriadau pawb sydd wedi'u cofrestru i fwrw pleidlais mewn etholiadau cyhoeddus. Mae'r gofrestr yn cael ei defnyddio at ddibenion etholiadau, er enghraifft, i sicrhau mai dim ond pobl gymwys sydd yn cael pleidleisio. Mae hi hefyd yn cael ei defnyddio at ddibenion cyfyngedig wedi'u pennu gan y gyfraith, megis darganfod trosedd (e.e. twyll), galw ar bobl i wneud gwasanaeth rheithgor, a gwirio ceisiadau credyd.

Mae rhestr o gwestiynau gyffredin i'w chael ar ein tudalen benodol.

Y Gofrestr Agored

Mae'r Gofrestr Agored yn cael ei thynnu o'r Gofrestr Etholwyr, ond dydy hi ddim yn cael ei defnyddio ar gyfer etholiadau. Mae modd iddi hi gael ei phrynu gan unrhyw berson, cwmni neu sefydliad. Er enghraifft, mae'n cael ei defnyddio gan fusnesau ac elusennau i gadarnhau manylion enwau a chyfeiriadau.

Bydd eich enw a'ch cyfeiriad yn cael eu cynnwys yn y gofrestr agored oni bai eich bod chi'n gofyn i ni eu tynnu nhw oddi arni hi. Fydd dileu'ch manylion o'r gofrestr agored ddim yn effeithio ar eich hawl i fwrw pleidlais. Fe gewch chi ofyn iddyn nhw gael eu dileu drwy ffonio staff cofrestru etholwyr eich cyngor lleol ar 01443 490100.

Sut rydw i'n ychwanegu neu ddileu manylion sy'n ymddangos yn y Gofrestr Agored?

Os ydych chi'n cofrestru ar-lein ar www.gov.uk/cofrestru-i-bleidleisio mae modd i chi ddewis peidio â chael eich enw a'ch cyfeiriad ar y rhestr agored drwy glicio'r blwch priodol.

Fe gewch chi hefyd newid eich dewis ar unrhyw adeg drwy wneud cais i staff cofrestru etholwyr lleol. Anfonwch eich enw a'ch cyfeiriad atyn nhw gan nodi p'un ai ydych chi eisiau cael eich cynnwys ar y rhestr agored neu'ch dileu oddi arni.

Adran y Gwasanaethau Etholiadol

Yr Hen Llys

Stryd y Llys

Pontypridd

CF37 1JW

Ffôn: 01443 490100
 

Helpwch ni i wella - peidiwch â chynnwys gwybodaeth bersonol neu ariannol, e.e. eich Rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd.