Mae'r Cyngor wedi darparu'r wybodaeth ddiweddaraf am ei Raglen Ffyrdd Heb eu Mabwysiadu, sy'n gwella ffyrdd heb eu cofrestru/heb eu mabwysiadu sydd mewn cyflwr annerbyniol ac yn eu mabwysiadu ar gyfer cynnal a chadw yn y dyfodol. Ers i'r rhaglen ddechrau yn Rhondda Cynon Taf, mae 35 o ffyrdd wedi'u cwblhau er budd ein cymunedau.
Mae gwaith pwysig hefyd yn cael ei gynnal er mwyn asesu a phennu'r lleoliadau nesaf. Er enghraifft, mynychodd Arweinydd y Cyngor a'r Aelodau Lleol ymweliad safle yn Lôn y Weithfa Nwy, Aberaman, yn ddiweddar i weld cyflwr gwael y briffordd sydd heb ei mabwysiadu. Bydd rhaglen y flwyddyn nesaf yn dechrau ym mis Ebrill 2026 - lle bydd cynlluniau addas yn cael eu cynnig er mwyn eu cynnwys yn rhan o'r rhaglen.
Yn 2021/22, cynhaliodd y Cyngor raglen beilot yn cynnwys chwe chynllun ffyrdd heb eu mabwysiadu ar gyfer ffyrdd preifat a oedd mewn cyflwr anfoddhaol ers amser maith. Nod y rhaglen beilot oedd mynd i'r afael â'r mater yma, sy'n creu trafferth i nifer o drigolion sy'n byw ar ffyrdd preifat. Cafodd gwelliannau eraill, o waith carthffosiaeth i oleuadau stryd, eu cwblhau ochr yn ochr â'r gwaith gosod wyneb newydd.
Yn dilyn llwyddiant y cynllun peilot, mae'r Cyngor yn parhau i nodi buddsoddiadau newydd mewn ffyrdd heb eu mabwysiadu yn ei raglen gyfalaf flynyddol - wrth chwilio am gyfleoedd ariannu ychwanegol gan Lywodraeth Cymru. Hyd yn hyn eleni (2025/26), mae pum cynllun wedi'u cwblhau ac mae disgwyl i dri chynllun arall ddechrau cyn hir. Mae rhestr lawn o gynlluniau wedi'u cwblhau/ar y gweill wedi'i chynnwys ar waelod y diweddariad yma.
Meddai'r Cynghorydd Andrew Morgan OBE, Arweinydd Cyngor Rhondda Cynon Taf ac Aelod o'r Cabinet ar faterion Isadeiledd a Buddsoddi: “Ym mhob un o'r pum mlynedd diwethaf, rydyn ni wedi nodi nifer o ffyrdd heb eu mabwysiadau i'w gwella yn rhan o Raglen Gyfalaf bwrpasol, tra hefyd yn ceisio cyfleoedd ariannu Llywodraeth Cymru ar gyfer cynlluniau lleol wedi’u targedu. Maen nhw'n mynd i'r afael â phroblem sy'n cael ei hadrodd yn aml i ni – bod ffordd sy'n eiddo preifat wedi'i gadael heb ei chynnal a'i chadw ers amser maith. Mae'r adborth cyffredinol gan drigolion sy'n byw ar y strydoedd sydd wedi cael eu gwella gan y Cyngor wedi bod yn gadarnhaol iawn.
“Ychwanegodd rhaglen eleni wyth cynllun arall, ac mae pump ohonynt wedi’u cwblhau yn Nhrecynon, Godreaman, Ynys-hir, Hirwaun a Chwm-bach – gan ddod â’r cyfanswm i 35 ers i’n buddsoddiad ddechrau. Mae hyn ar wahân i'n rhaglen gynnal a chadw ffyrdd arferol, sydd wedi dyrannu £10.9 miliwn i gynnal a gwella ffyrdd a throedffyrdd yn 2025/26 yn unig.
“Mae swyddogion hefyd yn parhau i weithio’n galed y tu ôl i’r llenni i sefydlu Rhaglen Ffyrdd Heb eu Mabwysiadu'r flwyddyn nesaf, a fydd yn dechrau o fis Ebrill 2026. Mae’r gwaith yn aml wedi’i lywio gan geisiadau gan Aelodau Etholedig Lleol a’r cyhoedd. Yr wythnos yma, llwyddais i ymuno â'r ymweliad safle diweddaraf i benderfynu ar addasrwydd lleoliad, ar Lôn y Gwaith Nwy yn Aberaman, yr ydyn ni ar hyn o bryd yn ystyried ei chynnwys yn y rhaglen nesaf sydd ar y gweill.”
Y Newyddion Diweddaraf am y Rhaglen Ffyrdd Heb eu Mabwysiadu
30 o gynlluniau wedi’u cwblhau – rhwng 2021/22 a 2024/25
- Rhes y Glowyr, Llwydcoed
- Maes Aberhonddu, Aberaman
- Heol Penrhiw, Aberpennar
- Teras Ochr y Bryn, Llwynypia
- Teras Trafalgar, Ystrad
- Clos y Beirdd, Rhydfelen
- Belle Vue, Trecynon (wedi'i ariannu'n allanol gan Lywodraeth Cymru)
- Rhodfa Bryn-glas, Aberaman
- Stryd yr Eglwys, Aberdâr
- Teras Morgannwg, Gilfach-goch
- Ffordd y Goedwig, Trenant
- Llys Brynderwen, Glynrhedynog
- Maes David, Llanharan
- Clos Sant Pedr, Llanharan
- Rhodfa Aron Sant, Llanharan
- Cilgant Sant Iŵl, Llanharan
- Cwrt Forest, Aberpennar
- Stryd y Carw Coch, Trecynon
- Maes Clive, Trecynon
- Clos Glyncornel, Llwynypia
- Stryd Cadwaladr, Aberpennar
- Heol Gelliwion, Pontypridd
- Yr Ucheldir, Tonyrefail (wedi'i ariannu'n allanol gan Lywodraeth Cymru)
- Bryn y Rhosyn Coch, Ystrad
- Teras Horeb, Llwydcoed
- Rhes y Lewis Arms, Penrhiw-fer
- Rhodfa Richmond, Hirwaun
- (oddi ar) Deras Bronallt, Abercwmboi
- Clos y Berllan, Porth
- Heol y Bwllfa, Cwmaman
Pum cynllun wedi'u cwblhau yn y flwyddyn gyfredol – 2025/26
- Rhes yr Eglwys, Trecynon (wedi'i ariannu ar y cyd gan y Cyngor a Llywodraeth Cymru)
- (oddi ar) Heol Brynmair, Godreaman
- Heol Graig , Ynys-hir
- Y Pandy, Hirwaun
- Maes Siôn, Cwm-bach
Tri chynllun y cytunwyd arnyn nhw i ddechrau'n fuan – 2025/26
- Stryd Jenkin, Trehopcyn
- Teras Troedpennar, Abercynon
- Maes Kingsbury, Llwydcoed (wedi'i ariannu'n allanol gan Lywodraeth Cymru)
Wedi ei bostio ar 27/01/2026